Promocja Zdrowia

Promocja zdrowia są to działania podejmowane w celu umacniania zdrowia poprzez zmianę przekonań, a przede wszystkim zachowań, wpływających na zdrowie.

Promocja zdrowia powinna obejmować wszystkich ludzi i dotyczyć ich codziennego życia, a jej interdyscyplinarny charakter powoduje, że zagadnienia z nią związane często wykraczają poza problematykę medyczną.

Początkowo promocja zdrowia dotyczyła przede wszystkim kształtowania prozdrowotnych zachowań i ograniczenia zachowań szkodzących zdrowiu. Później okazało się, że jest to tylko jeden jej aspekt, zaś działania promocyjne muszą być prowadzone na kilku poziomach: środowiskowym, społecznym, organizacyjnym i indywidualnym. Z jednej strony oznacza to niezwykłe powiększenie obszaru i zakresu działań medycznych, z drugiej zaś konieczność szerokiego współdziałania na rzecz zdrowia instytucji pozamedycznych i ludzi różnych profesji. Jest to bezpośrednia konsekwencja dwóch podstawowych cech promocji zdrowia, która po pierwsze - obejmuje wszystkich ludzi, a nie tylko zagrożonych, i po drugie - zajmuje się wszystkimi czynnikami zwiększającymi w istotny sposób potencjał zdrowia.

Istotnym problemem promocji zdrowia jest ustalenie charakteru powiązań między różnymi rodzajami zachowań a stanem zdrowia oraz wypracowanie efektywnych sposobów zmiany tych zachowań. To właśnie stanowi obszar do współpracy dla medycyny z innymi dziedzinami nauki (socjologia, psychologia, psychologia społeczna itp.).

Do podstawowych elementów promocji zdrowia zalicza się obecnie:

• edukację zdrowotną
• zapobieganie chorobom (profilaktykę)
• lokalną politykę zdrowotną (ochronę zdrowia)

Promocja zdrowia w miejscu pracy jest to sztuka pomagania ludziom, by chcieli i umieli troszczyć się o swoje zdrowie na terenie zakładu pracy oraz poza nim, a nie jest jedynie ograniczeniem zagrożeń związanych z wykonywaniem obowiązków zawodowych. Ma ona również na celu stymulowanie rozwoju ekonomicznego firm poprzez pomnażanie najważniejszego kapitału każdego przedsiębiorstwa, tj. zdrowia pracowników, ich dobrego samopoczucia fizycznego i psychicznego oraz sprawności w wykonywaniu zadań.

Działania te realizuje się min. poprzez zakładowe programy promocji zdrowia, które mają na celu nie tylko zachęcanie dozdrowego stylu życia, ale również uczą konkretnych zachowań prozdrowotnych głównie w zakresie tworzenia przyjaznego zdrowiu środowiska pracy z uwzględnieniem zasad ergonomii, medycyny, psychologii i socjologii pracy. Działania nastawione na promowanie zdrowego środowiska pracy realizowane są "dla ludzi i przez ludzi". Oznacza to, że sami zainteresowani, wspierani przez specjalistów, współuczestniczą w diagnozowaniu swoich potrzeb zdrowotnych, poszukują sposobów ich zaspokojenia oraz wspomagają się w osiąganiu założonych celów.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach w odpowiedzi na potrzeby zdrowotne populacji pracujących od kilku lat podejmuje działania animujące i koordynujące wdrażanie programów promocji zdrowia w miejscu pracy na terenie województwa świętokrzyskiego. Koncepcja promocji zdrowia jest propagowana wśród pracodawców, pracowników, specjalistów smp, inspektorów bhp poprzez warsztaty edukacyjne, szkolenia, edukację indywidualną, udzielane konsultacje oraz przygotowanie i rozdysponowanie materiałów edukacyjnych. Dokonanie zmian na tych obszarach jest możliwe wyłącznie przy współudziale pracodawcy (zakładu pracy) oraz samych pracowników.

Zakład pracy jest ważnym miejscem dla promocji zdrowia. Przemawiają za tym m.in. następujące argumenty:

• zakład pracy stanowi siedlisko ludzkie, w którym istnieje możliwość udzielania stałej informacji i prowadzenia działań edukacyjnych w zakresie promocji zdrowia
• w zakładzie pracy jako siedlisku ludzkim istnieją trwale stosunki ludzkie i więzi społeczne, które mogą być poszerzone i wykorzystane do spraw zdrowa
• środowisko pracy i zachowania pracownika w czasie wykonywanej pracy, stanowią dobrą okoliczność do prowadzenia i utrwalania zachowań prozdrowotnych